|
TESTİS HASTALIKLARI |
Testisler
erkekte iki önemli görevi vardır:
1-Testestron denen erkeklik hormonunu salgılamak
2-Üremeyi sağlayan tohum hücrelerini meydana getirmek.
Her iki torbada birer tane olmak üzere sağlı sollu 2 tanedir. Kadınların
yumurtalarına karşılık gelir. Sol taraf sağa nazaran biraz daha aşağıdadır. 4 - 5
cm uzunlukta 2.5 - 3 cm genişliktedir. Doğumdan önce testisler kasık kanalındadır.
Doğumdan itibaren torbalara yerleşir.
Yapı bozuklukları:
Doğuştan her iki testisin olmaması çok nadirdir. Tek taraflı olması da nadirdir. 2
den fazla olması bazen görüle bilinir.
Testisin normal yerinde olmaması: İki halde oluşur
1- Testis normal inişini yaparken kasık kanalı gibi bir yerde takılır kalır
2- Bu inme yolu üzerinde değil de karın içi veya herhangi bir yerde olması
Çocuğun rahim içi gelişmesinde testis karın içerisindedir. Doğum
yaklaştıkça testis torbaya doğru inmeye başlar. İşte bu inme süreci içerisinde
herhangi bir sebeple engellenmesi testisin yukarıda kalmasına neden olur. Bu sebeplerin
başında torbanın gelişmemesidir. Diğer bir sebep testisi aşağı çeken kasların
gelişmemesi veya inişi engelleyen fıtık gibi bir sebebin olmasıdır.
Testis torbada olmayınca gelişmesi bozularak fonksiyonları bozulur. Dumura
uğrar, erkeklik hormonu eksikliği nedeni ile buna bağlı belirtiler olur. Yerinde
olmayan testislerde kanser daha sık oluşmaktadır.
Belirtileri: Torbada testis ele gelmez. Kasıkta ele
gelebilir. Bazen ağrı yapar. Çok defada belirti vermez. Anne ve babanın dikkatinden
kaçar. Bir testis normal inişini yapmazsa testis dönmesi ve harabiyeti gelişeceğinden
erkenden tedavi edilmelidir.
Tedavi:
1- Hormon Tedavisi: Ameliyattan önce denemelidir. Bilhassa çift taraflı inmemiş
testislerin nedeni hormonsal olduğundan denemekte fayda vardır. Böyle bir hormon
denendikten sonra 2-4 ay beklenilir hala inmemişse ameliyat yapılır.
2- Hormon tedavisi fayda vermeyen durumlarda ve fıtık v.s gibi zaten cerrahi
müdahale uygulanacak vakalarda ameliyat yapılır. Ameliyat yaşı eskiden 5 yaşına
kadar beklemek şeklinde uygulanmışsa da artık modern tıpta çocuklarında çekinmeden
narkoz altında ameliyat yapılabilmesi nedeni ile bugün 3 yaşı uygun görülmüştür.
Bu yaştan sonra ameliyat yapılırsa testis fonksiyonlarının kaybolması muhtemeldir.
Testis iltihapları:
Had (Acil) veya müzmin testis iltihabı şeklinde görülür.
Müzmin olan ya testis vereminde veya testis frengisinde olur.
Had testis iltihaplarında mikroplar idrar dış deliğinden veya vücudun başka bir
odağından kan yolu ile gelirler. Gençlerde daha sıktır. Yaşlılarda idrar yaptırmak
amacı ile idrar yollarına konulan sonda v.s gibi sebeplerden sonra olur. Testis
cerahat ile dolar. Kısa zamanda testisi harap eder.
Belirtileri:
Torba şişer, kızarır. Çok şiddetli ağrı vardır. Testis önceleri çok serttir
zaman geçtikçe cerahatin artması nedeni ile yumuşar, hamur kıvamını alır. Ateş
çok yüksektir. Titremeler olur. Bulantı kusma sıktır.
Tedavi:
Mutlak yatak istirahatı sağlanır. Torbanın altına küçük bir yastık veya
yükseltici bir şey konularak testisin yukarıda olması sağlanır. Bu testisi
istirahat sevk edeceği için hem ağrıyı azaltır hem de tedavi ihtimalini artırır.
Seksüel faaliyetlere ara verilir.
Testis Tümörleri:
Sık görülmezse de testis tümörlerinin büyük bir kısmı kötü huylu olduğundan
dolayı önem arz eder. En sık 20-40 yaşlarında görülür. Sağ tarafta daha sıktır.
Nadiren çift taraflı olur.
İnmemiş testiste 20 kat daha fazla olur. Nedeni belli değildir. Seksüel faaliyetinin
çok olduğu yaşlarda olması hormaonal sebepleri akla getirmektedir. Darbelerden sonra
meydana geldiği ispat edilememiştir. Çocuklarda olan tümörler kalıtsal olduğu
yönünde değerlendirilmiştir.
Belirtileri: Testiste sertlik vardır. Şayet kanser
yayılmışsa hangi organa yayılmışsa bu organa ait belirtiler verir.
Ağrı, zayıflık, iştahsızlık, kansızlık, bulantı kusma diğer kanser
belirtilerinde olduğu gibidir. Karın ağrıları olur
Yayılımı: Testis kanserleri genellikle yavaş büyür.
Kısa zamanda kan ve akkan yolu ile yayılır. Karın içi büyük atar ve toplar damar
çevresinde bezeler oluşur. Bu bezelere ait şikayetler gelişir. Uzak organlarda
karaciğere ve kemik iliğine yayılım sıktır.
Tetkikler:
Kan idrar tetkikleri yapılır. Ultrason bilhassa
teşhis için faydalıdır.
Tedavi: Teşhis konulan testis tümörlerinde ameliyat
kaçınılmazdır. Ameliyatın faydası hem parça alınıp patolojik inceleme hem de
kanserin orijinini kurutma bakımından önem arz eder.
Ameliyat ile testis tamamen çıkarılır. Ayrıca karın içi bezeler temizlenir.
Şua tedavisi tümörün safhalarına göre ayarlanır.
İlaç tedavisi olarak çeşitli kanser ilaçları kullanılır.
Testisin Sıvı Toplaması
Testisin dış kısmını saran zarın sıvı toplamasıdır. Testis dış zarı 2 tabaka
halindedir. Belirli sebeplerden bu iki tabaka içerisine sıvı toplanır.
Nedeni:
1- Doğuştan olabilir. Doğumda bu iki zar açıktır. Karın içi sıvısı zarlar
arasına sızar. Daha sonra 2 zarın açık olan ağız kısmı kapandığından kese
şeklini alır. Çok defa bebeklik çağında kaybolabilir. Onun için küçük bebeklerin
sıvı toplamasında 1 yaşına kadar beklenir.
2- Darbeler: Testis darbelerinden sonra meydana gelir. Bazen bu sıvı içerisinde kan
vardır.
3- Testis iltihaplarından sonra meydana gelir
4- Bazen hiç sebep yoktur.
Belirtileri:
Torba şiş durur. Ellenince içindeki mayi his edilir.
Çok defa ağrı yoktur. Fakat iltihaplanınca ağrı meydana gelir. Bu şişlik fıtık
gibi yatınca veya geriye itince kaybolmaz. Torba ışığa tutulunca sıvıdan dolayı
ışığı geçirir.
Tedavi:
1- İğne ile boşaltmak: Az sıvı toplanmalarında iğne ile boşaltılma denenebilir.
İğne ile boşaltılmada 2-3 ay sonra tekrar eder. Sıvı içine kanama ihtimali vardır.
iltihapta kaptırılırsa tablo değişir ve cerahat halini alır
2- Ameliyat: Çok büyük vakalarda ve bol sıvı toplamalarda ameliyat yapılır. Sıvı
boşaltılır. Tekrar olmaması için zarlar ters çevrilir ve dikilir. Basit bir
ameliyattır
|
|
|
AnaSayfa |
|