O Allah ki, gökleri ve yerleri yarattı, gökten de bir su indirdi ki, onunla sizin için rızık olarak meyvevelerden bitirdi.

İbrahim Suresi,32.

 

FOLKLOR

Folklor kelimesinin Türkçe karşılığı halk demektir.Halkın bildiği,kullandığı,şeylerle ilgili maddi ve manevi bilgilerin tümü folklorun konusudur.Halkın kullandığı eşyalar,giyecek ve giyecek gibi şeyler maddi bilgiler,efsaneler,masallar,halk hikayeleri,maniler,türküler,ninni ve bilmece gib malzemelerde manevi bilgilerdir.Bütün bu ürünler bir toplumun çeşitli konulardaki düşüncelerini düşüncelerini,değişik olaylar karşında davranışlarını,sebeplerini açıklamak bakımından çok önemli olup toplumu tanıtıcı bilgilerdir.

Bunlar masal ve hikeye bakımından Hasankale ve yöresi çok zengindir.Ancak sitenin hacmini çok genişletmemek için bunlardan sunmayacağıım.

HASANKALE'DE PİŞİRİLEN BAZI ÖZEL YEMEKLER

Keşgek, Gıliko, Haşıl, Şile, Bulgur Çorbası, Herle, Kesme Çorbası, Hıngel, Tatar Böreği, Erişte Pilavı, Yumurta Pilavı, Kuymak, Şalgam Çırtması, Çeç Pancarı, Lor Dolması, Cılbıra, Dut Çullaması, Hasıta, Çiriş, Çaşır, Kadayıf Dolması gibi.

Hasankale ve çevre köylerde mahalli olarak pişirilen yemekler kısaca yazdıklarımızdan ibaret değildir. ancak bunlarla edindiğimiz bilgiler ölçüsünde Hasankale'nin zengin mutfağından örnekler sunmuş olduk.

MANİLER

Mani demeğe geldim

Kaymak yemeğe geldim

Meramım kaymak değil

Seni görmeğe geldim

 

Sabahın er ezeni(ezanı)

Sesle mektup yazani

Ele gönlüm arzular

Gurbet elde gezeni

 

Gınayı getir ana

Barmağın batır ana

Bu gece misafirem

Goynunda yatır ana

 

Gel benim ağa babam

Sallan yen bağa babam

Eller kızın götürir

Mendil al ağla babam

 

Gel benim has ardaşım

Başında fes gardaşım

Bacın yadlar götürir

Kapıyı bas gardaşım

 

Sür harmanı düz olsun

Dağlarda sür iz olsun

Doksan dokuz yaram var

Bir de sen vur yüz olsun

 

Dağda payton yürümez

Kıştır karlar erimez

Yüreğimde dert çoktur

Perdelidir görünmez

BEDDUALAR

Ağzın kilitlene.

Bir soluhluh olasan.

Böyimiyesen.(büyümeyesin)

Civan devrülesen.

Ellerin yanan uzana.

Even şivan (ölü/acı) dola.

Gidişin ola gelişin olmiya.

Gorba gor olasan.

Hışıma gelesen.

İlan (yılan) ola yerlerde sürünesen

İssi(sıcak)yata soyuh gahasan.

Kara kan kusasın.

Kor pıçağa gelesen.

Lime lime olasan.

Ölmiyesen itmiyesen seni sürünesen.

Sabağa suların ıssına.

Sufatan baba çıha.

Teneşire uzanasan.

Torpah başan.

Zukkum yiyesen.

DUALAR

Yattım Allah kaldır beni

Nur içine daldır beni

Can bedenden ayrılanda

İman ile gönder beni

 

Allah muradıni versin.

Allah iki cihanda üzün ağ etsin.

Allah ele avuca düşürmesin.

Alem sene yerik ola.

Fadime anamıza komşu olasan.

Geçmişlerinizin ruhuna değsin.

Su gibi ömrün uzun olsun.

Toprağa el atasan altın kesile.

 

 

1